Türk İslam tarihi açısından önemi büyük olan Gazneliler hakkında bilgilerle karşınızdayız! Gazneli Mahmut ile öne çıkan, bilim ve sanata dair önemli gelişmelerin yaşandığı Gazneli Devleti, farklı etnik kökenlere sahip birçok milletten insanı barındırmıştır. Bu yüzden, Gazneli Devleti'nde milli bilinç oluşamamıştır. Peki, Gaznelilerin kuruluşu ve yıkılışı nasıl oldu? Özellikleri de dahil olmak üzere, Gazneliler hakkında bilmeniz gerekenleri bu yazıda bulabilirsiniz.

Gazneli Mahmut, Türk İslam tarihinde sultan unvanını kullanan ilk kişidir. Onun döneminde Gazneli Devleti büyük gelişmeler yaşamıştır. Edebiyat, sanat ve bilim alanında birçok insan yetişmiştir. Biruni, Firdevsi, Utbi ve İbni- Sina gibi önemli isimler, Gazneli Devleti'nin yetiştirdiği kıymetli insanlardan bazılarıdır.

Özellikleri Bakımından Gazneliler


Gazneliler ve özellikleri hakkında tüm ayrıntılar burada! Gazneli Devleti, Gazneli Mahmut, Gaznelilerin kuruluşu, yıkılışı ve Dandanakan Savaşı ayrıntıları!

  • İmparatorluk özelliğine sahip bir devlettir.

  • Ordu içinde farklı milletlere ait askerlere ve paralı askerlere yer verildi.

  • Gaznelilerde saray dili Türkçe, bilim dili Arapça ve edebiyat dili ise Farsça idi. Durum böyle olunca Türk dilinin gelişmesi zorlaşmıştır.

  • Ekonomik hayatın gelişmesi için ticarete önem verdiler, altın ve gümüş gibi madenleri işlediler.

  • Bilim ve edebiyata önem verdiler. İranlı şair Firdevsi, bu dönemde Gazneli Mahmut için Şehname adlı eserini kaleme almıştır.


Gazneliler (963-1187)


Gazneliler ve özellikleri hakkında tüm ayrıntılar burada! Gazneli Devleti, Gazneli Mahmut, Gaznelilerin kuruluşu, yıkılışı ve Dandanakan Savaşı ayrıntıları!

  • Devlet, adını Doğu Afganistan'da yer alan ve devletin merkezi olan Gazne şehrinden aldı.

  • Gazneliler, Yeminiler veya Sebükteginiler olarak da bilinirler.

  • Samanoğlu Devleti'nin Herat valisi olan Alp Tigin tarafından bu devletin temelleri atıldı. (963)

  • Alp Tigin'den sonra başa geçen İbrahim Bilge Tigin ile Piri Tigin zamanlarında devlet, Samanoğullarına bağlı olarak varlığını sürdürdü.

  • Sebük Tigin'in başa geçmesiyle beraber, devlet bağımsızlığını ilan etti.

  • Sebük Tigin sonrası oğlu Gazneli Mahmut başa geçirildi. (997)

  • Gazneli Mahmut döneminde devlet, en parlak vakitlerini geçirdi.

  • Karahanlılar ile ittifak kuran Gazneliler, Samanoğullarını ortadan kaldırdı.

  • Gazneli Mahmut, Abbasi halifesini Büveyhoğullarının baskısı altından kurtararak İslam dünyasında büyük adımlar attı. Liderlik ve koruyuculuk özellikleri ile öne çıktı.

  • Sultan Mahmut, Abbasi halifesi adına para bastırmış ve hutbe okutmuştur.

  • Karahanlılarla mücadele ederek Buhara, Horasan ve Herat bölgelerini ele geçirdi.

  • Sultan Mahmut, Hindistan'a, hayatının sonuna dek süren tam 17 sefer düzenledi.


Sultan Mahmut'un Hindistana'a Sefer Düzenlemesinin Nedenleri



  • Hindistan'ın, zengin yer altı ve yer üstü kaynaklara sahip olması

  • Hindistan'ın ikliminin yumuşak olması

  • İslamiyet'e zarar veren bölücü mezheplerin faaliyetlerine son verilmek istenmesi

  • Hindistan'ı ele geçirerek güçlenmek ve İslam dünyasının liderliğini ele geçirmek istemesi

  • Abbasi halifesine söz vermiş olması


Gazneliler ve Hint Seferleri Sonrası Yaşanan Gelişmeler


Gazneliler ve özellikleri hakkında tüm ayrıntılar burada! Gazneli Devleti, Gazneli Mahmut, Gaznelilerin kuruluşu, yıkılışı ve Dandanakan Savaşı ayrıntıları!

  • Gazneli Devleti, Hindistan seferleri sonunda Kuzey Hindistan'ı topraklarına kattı. Bölgede İslamiyet yayılmaya başladı.

  • Hint Seferleri sırasında büyük ganimetler ele geçirildi. Gazneli Mahmut, ele geçirilen ganimetler ile Gazne şehrine parklar, bahçeler, zafer abideleri ve camiler yaptırdı.

  • Kuzey Hindistan'ın ele geçirilmiş olmasıyla birlikte, burada uzun yıllar devam edecek olan bir Türk hakimiyeti başladı.

  • Gazneli Mahmut, saray meclisini halka açtı. Bilim ve sanata olan ilgi arttı.

  • Gazneli Mahmut'tan sonra yerine oğlu Mesut geçti.


Gazneli Devleti'nde Sultan Mesut Dönemi


tarih

  • 1030 senesinde başa geçen Sultan Mesut, Hint seferlerine devam etti. Bu durum Selçukluların güçlenmesini sağladı.

  • Horosan Bölgesi'ne akın düzenleyen Selçuklular, Serahs ve Nesa savaşlarında Gaznelileri yendi.

  • Sultan Mesut zamanında Büyük Selçuklular ile 1040 senesinde Dandanakan Savaşı gerçekleşti. Bu savaş sonucu Gazneliler yenildi. Aynı zamanda Horasan bölgesi Selçukluların eline geçmiş oldu.

  • Zamanla zayıflayan Gaznelilerin yıkılışı hızlandı. Afganistan'ın yerli topluluğu olan Gurlular, Gazneli Devleti'ni 1187 senesinde yıkmıştır.


Uygur Devleti Özellikleri Nelerdir? Uygurlar Nerede Kuruldu?