Tarhana geleneği ile ilgili yüzyıllardır devam eden köklü bir süreç vardır. Geleneksel halk mutfağımızın önemli bir kış hazırlığıdır. Kış hazırlıklarımızın arasında tarhana baş tacı olarak kabul edilir. Bu yazımızda sizler için tarhana geleneği hakkında bilgiler verdik!  

Ağırlıklı olarak Anadolu bölgesinde her yaz, kış için hazırlanılan bir çorba çeşididir. Yörelere göre yapma şekli ve içerisine giren malzemeler değişse de bütün yörelerde tarhana çorbası bilinir ve severek yapılır. Son yıllarda ise tarhananın cipsi bile yapılmıştır. Hatta büyük süpermarketlerde de satışı yapılmaktadır. Tarhana geleneği ile ilgili bilgiler vermiş olduğumuz yazımız karşınızda!

Tarhana Geleneği ve Tarihçesi Hakkında Bilgiler


tarhana geleneği hakkında
Tarihçesinden biraz bahsetmemiz gerekirse eğer, insanların doğaya bağımlılığı arttıktan sonra beslenmeyle ilgili problemler yaşamışlardır. Yiyeceklerini daha uzun süre nasıl saklayabilir, nasıl koruyabilir buna odaklanmaya başlamışlardır. Örneğin; sebzeleri, meyveleri ve etleri kurutmak, yağ dolu fıçılara etleri koyup gömmek, etleri tütsülemek, pastırma yapmak, sirkeyle turşu kurmak, peynirleri küplere koyup gömmek, pirinçleri bol tuzlayıp bez torbalarda saklamak, asma yapraklarını tuzlu suda bekletmek, domatesten ya da biberden salça yapmak, yufka yapmak, erişte yapmak, reçel yapmak ve tabii ki tarhana yapmaktır. Hepsinin amacı yazın fazla fazla olan yiyeceklerin kışın da olmasını sağlamak. Yani aradaki dengesizliği dengelemektir.

Tarhana geleneği hakkında olan yazımız hız kesmeden devam ediyor... Tarhana kış mevsiminde en çok tüketilen besinlerin başında gelir. Tarhananın ilk ne zaman, nerede ve kim tarafından yapıldığı bilinmemekle birlikte birçok kaynakta Türklerin Orta Asya'dan göçerken onlarla birlikte geldiği üzerinedir. Anadolu’dan da Osmanlı İmparatorluğu etkisiyle doğuya yayıldığı tahmin ediliyor. Tarhana ilk yapıldığında nasıldı, şu an yapıldığı gibi miydi bu konuda da pek bilgi yoktur maalesef. Ama bilinen bir gerçek var ki dönemin şartlarından dolayı yoğurdu kış için saklayamazlar ve yoğurdu saklamanın yöntemlerini ararlarken de tarhanayı bulurlar. Tarhana geleneği hakkında bilmek isteyeceğiniz her şey bu yazıda...

Her ülkede tadı, kokusu, görüntüsü değiştiği gibi ismi de değişir. Örneğin; Lübnan, Suriye: kishk, Irak: kushuk, Macaristan, Finlandiya: tohonydtalkuna, Yunanistan: trahana, İskoçya: atole, Türkistan: göce, Makedonya: tarana, Kerkük: keşşam isimleri ile anılır.

Tarhana Çeşitleri


tarhana geleneği
Tarhana geleneği hakkında bilgiler devam ediyor. Tarhananın tadı, kokusu, görüntüsü ülkeler arası, şehirler arası hatta aileler arasında bile değiştiği gibi kendi içinde de birçok çeşidi vardır.

Bunlar;

  • Un tarhanası

  • Göce tarhanası

  • Top tarhana

  • Taş tarhana

  • Ovma tarhana

  • İrmik tarhanası

  • Karışık tarhana

  • Sade tarhana

  • Kızılcık tarhanası


Yaş tarhana diğerlerine oranla daha çabuk tüketilmesi gereken bir çeşididir. Tarhana geleneği hakkında söyleyeceklerimiz bunlarla da bitmiyor... Yapması kolay ama ömrü kısadır. En fazla bir ay içinde tüketilmesi gerekir. Anadolu'da en yaygın tarhana ise un tarhanasıdır. Yaş tarhanaya oranla saklama süresi daha da fazladır. Kuru ve temiz bir yerde saklanan tarhana en az bir yıl tüketilebilir. Bütün tarhana çeşitlerinin içerisindeki malzemeler değişir ve bundan dolayı da görüntüsü de değişir. Aslında çoğu da ismini görüntüsüne göre alırlar. Ama tarhana çeşitlerinden örneğin un tarhanasının ismi çoğu yerde aynı olsa bile içerisindeki malzemeler farklıdır.

Yörelere göre tatları kokuları değişse de tarhana yüzyıllardır evlerimizde pişen en güzel ve en köklü çorbalardan biridir. Bir şey üretirken tarihçesini bilerek üretmek önemlidir. Tarhana yapacaklara kolay gelsin! Tarhana geleneği hakkında olan yazımızın sonuna geldik!

Ev Tarhanası Tarifi