Rölöve, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına temel teşkil eden belgeleme çalışmasıdır. Gerçekleştirilecek restorasyon ve restitüsyon aşamalarında kültür varlığı için oluşturulmuş rölöve projelerinden yararlanılır. Bu açıdan, mimari koruma ve yenileme bakımında son derece önemli bir konudur. “Rölöve Nedir? Rölöve Çeşitleri Nelerdir?” başlıklı yazımızda bu önemli konuyu ele aldık.

Kültür varlıkları yalnızca bulunduğu ülkenin değil tüm insanlığın ortak mirasıdır. Bu yaklaşımla ele alındığında, taşınmaz kültür varlıkları (tarihi mimari yapılar, arkeolojik yerleşimler, anıtsal yapılar) ile ilgili gerçekleştirilen her çalışmanın, dünya kültür tarihi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Bu çalışmaların öncülü olan rölöveyi ve çeşitlerini birlikte inceleyelim.

Rölöve Nedir?


rölöve nedir
Tanım olarak rölöve, var olan bir yapının bütün boyutlarını ölçerek plan, kesit ve görünüşünü çeşitli yöntemlerle ortaya çıkarma, ölçüleme işlemine verilen isimdir. Üç boyutlu bir yapının iki boyutlu çizimlere yansıtılması amacıyla ölçüm gerçekleştirilir. Bu süreçte tarihi yapının yıkılan veya yıpranan kısımları varsa çizimlerde gösterilir ancak rölöve yapının mevcut durumunu esas alır. Plan ve kesit gibi çizimlerin yanı sıra rölöve, yapının yakından çekilmiş fotoğraflarını, mimari unsurlarla ilgili bilgileri, kullanılan malzemeye ve süsleme programına ilişkin detayları da içerir.

Rölöve Nedir? Çeşitleri Nelerdir?


Rölöve çalışmaları, ele alınan yapının her yönüyle kavranmasına olanak verecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu nedenle, kültür varlığına ilişkin her türlü görsel, bilgi ve belgeden yararlanılmaya çalışılır. Elde edilen bilgiler ışığında hazırlanan belgeler, kültür varlığının arşivini oluşturur. Tüm bu süreç boyunca kullanılacak ölçek ve teknik, rölövenin gerçekleştirilme amacı ekseninde gerçekleştirilir.

Rölöve çalışmalarını içerik bakımından değerlendirdiğimizde, basit Rölöve, tespit rölöve ve esas rölöve olmak üzere üç kategori altında incelememiz mümkündür.

rölöve nedir

Basit Rölöve


Bu rölöve çeşidi, sonraki çalışmalara kaynaklık teşkil edecek şekilde düzenlenmez. Ölçülerin adım, kulaç, karış gibi geleneksel ölçü yöntemleriyle alındığı, taşınmaz kültür varlığına ilişkin genel bilgilerin elde edildiği çalışma, basit rölöve olarak adlandırılır.

Tespit Rölöve Nedir?


Bir taşınmaz kültür varlığının en yeni teknikler kullanılarak hazırlanan plan kesit ve görünüşü, fotoğraflar da eklenerek kapsamlı bir çalışma oluşturulur. Kültür varlığı koruma faaliyetleri yürüten kurumlara yapılacak tescil başvurularında kullanılan bu rölöve çalışmasına tespit rölöve adı verilir.

Esas Rölöve


Taşınmaz kültür varlığına ilişkin gerçekleştirilecek restitüsyon ve restorasyon projelerine kaynaklık etmek üzere hazırlanan ve varlığın arşivini oluşturan belgeler toplamı, esas rölöve olarak adlandırılır. Oldukça detaylı bir biçimde hazırlanan bu belgelerde ölçümler son derece hassas, yer verilen ayrıntılar son derece fazladır. Esas rölöve çalışmaları hazırlanırken yapılan araştırma sürecinde çok daha fazla kaynak taranmış olmalıdır. Çizimlerin yanı sıra fotoğraf hatta video gibi yardımcı görseller kullanılarak, varlığa ilişkin tüm bilgilere yer verilmiş olmalıdır.

Günümüzde Rölöve Nedir? Rölövede Yeni Yöntemler Neler?


autocad projesi
Teknolojinin hızlı bir biçimde gelişim göstermesi, rölöve çalışmalarında kullanılan yöntemleri de hızla değiştirmiştir. Eskiden kağıt ve kalem kullanılarak yapılan çizimler, önce fotoğraf gibi görsel kayıt araçlarıyla desteklenmiş, daha sonra dijital ortamda hazırlanmaya başlamıştır. Günümüzde fotogrametri ve lazer tarama gibi yepyeni rölöve ölçüm teknikleriyle, kültür varlıklarının daha detaylı ve doğru bir biçimde belgelenmesi mümkün olmaktadır.

Barok Sanatı Nedir? Mimarisi ve Özellikleri