Modern sanat nedir? Modern sanat akımları denince ne anlamalıyız? Günümüzde de tartışılan modern ve modernite kavramları konuyu biraz karmaşıklaştırsa da, anlaşılır ve kısa bir özet bu başlıkta sizleri bekliyor.

TDK’ya göre “modern” kavramı çağdaş, yani bulunulan çağa uygun olan şeyleri ifade ediyor. Sanat yazınında ise modern sanat, kabaca 19. yüzyıl sonlarıyla 20. yüzyıl başlarında ortaya çıkan sanat akımlarıyla özdeşleştirilir. Gelin önce moderniteyi sonra da modern sanat akımlarını kısaca inceleyelim.

Avrupa’da Modernizm ve Modern Sanat Akımları


Makine Devrimi'nin ardından Batı uygarlığı bambaşka bir yaşam biçimine geçmiştir. Teknolojik imkanların gelişmeye başlaması kentlerin önemini artırmış, üretim ve tüketim biçimleri değişmiştir. Elbette bunun sonucunda toplumsal yaşamın da çehresi dönüşmüş. Farklı bir sosyokültürel ortam gelişmiştir. Sanat da bu değişimden nasibini almıştır.

modern sanat akımları

İzlenimcilik


Modern sanat akımları çoğunlukla izlenimcilik (empresyonizm) ile başlatılır. Rönesans’tan beri devam eden, doğanın gerçekçi tasvirini yapma geleneği bu akımla yıkılmaya başlar. Resme konu olabilecek objeleri çeşitlendiren sanatçılar, kalın fırça vuruşları ve yoğun renklerle farklı bir teknik geliştirirler. Açık havada ve hızlı bir şekilde çalışan sanatçılar ışığı etkisine çok önem vermişlerdir. Akımın en önemli temsilcisi Claude Monet'dir. Renoir, Manet ve Degas gibi sanatçılar da izlenimci tarzda esereler vermişlerdir. Bu eserlerde seçilen konularda modern yaşamın izlerini görmek mümkündür.

modern sanat akimlari

Sembolizm


1880’lerden itibaren görülen sanat akımı Paris’te ortaya çıkmıştır. Duyguların ve mistisizmin ön plana çıktığı bu akımda sanatçılar eserlerine kişisel anlamlar yüklemişler, romantik ve ifadeci bir yaklaşım benimsemişlerdir. Edvard Munch ve Gustve Moreau, fiziksel dünyanın ötesine geçmeye çalışmış önemli sembolist sanatçılardır. Bu yapıtlarda rüyalar, melankoli ve ölüm sık görülen temalardır.

edvard munch, çığlık, sembolizm
Rengarenk Modern Sanat Akımları: Fovizm ve Dışavurumculuk


Fovizm adı, bu formda eser veren sanatçılara yapılan bir eleştiri sonucunda ortaya çıkmıştır. Fov'lar yani "vahşiler" de bu ismi memnuniyetle benimsemişlerdir. Renk ve formları kullanarak geliştirdikleri ifade biçimi cesur bir uygulama tarzı ortaya koymuştur. Canlı ve birbirine karıştırılmamış renkler, gerçeği yansıtma amacı gütmeden, keyfi bir biçimde seçilmiştir. Örneğin gökyüzü turuncu, ağaç mavi olabilir. Akımın en önemli temsilcileri Henri Matisse ve André Derain’dir.

henri matisse dans
Dışavurumculuk (ekspresyonizm) de Fovizm akımıyla pek çok benzerlik gösterir. Bu akım Almanya’da izlenimciliğin ilkelerine tepkiyle ortaya çıkmıştır. Ekspresyyonistler ruhsallığı ve duygusallığı sanatla buluşturmak istemişlerdir. Zengin renk paleti biçimi bilerek bozulmuş formlara uygulanmıştır. Abartılı fırça vuruşları kullanarak kent yaşamı ve kişinin yalnızlaşması gibi konuları irdelemişlerdir. Ernst Ludwig Kirchner, Franz Marc ve Wassly Kandinsky, akımın önemli temsilcileri.

Kübizm


Modern sanat akımları arasında belki de en önemli olanı kübizmdir çünkü ifadeye yepyeni bir boyut getirmiştir. Picasso ve Braque tarafından ortaya konan bu yeni ifade biçimiyle zaman kavramı resme dahil olmaya başlamıştır. Perspektif ve gerçekçi tasvir terk edilmiş, farklı açılar ve zaman-mekanda gerçekleşen değişimlere odaklanılmıştır. Kübistler, farklı malzemeleri kullanarak da sanata çığır açıcı bir başka yenilik getirmişlerdir.

pablo picasso kübizm

Modern Sanat Akımları İçinde En Aykırı Olanı: Dadaizm


İlk olarak Zürih’te oraya çıkan bu akım, Birinci Dünya Savaşı’nın toplumda yarattığı negatif etkiler çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Modernizmin vaat ettiği daha iyi bir dünya hayali, savaşla birlikte yıkılınca sanatçılar bir tür saçmalık hissine yönelmişlerdir. Ayrıca modern sanatın elit tutumunu eleştirmişler, sanatın herhangi bir şey olabileceğini iddia etmişlerdir. Performans sanatı ve kavramsal sanat gibi yeni formlar, Dadaizm sayesinde ortaya çıkmıştır. Akımın öncüsü Marcel Duchamp’dır.

dadaizm marcel duchamp

Sürrealizm


Bir diğer adıyla Gerçeküstücülük, Dada akımıyla kimi noktalarda bağdaşsa da kişinin iç dünyasına yoğunlaşması bakımından farklılık gösterir. Freud’un teorilerinden etkilenen sanatçılar, bilinçli düşüncenin ötesine geçmeyi, rüyalar ve farklı duygular aracılığıyla bilinmeyeni keşfetmeyi amaçlamışlardır. Akımın önemli temsilcileri; Max Ernst, Salvador Dali, Joan Miro ve Rene Margritte'tir.

sürrealizm margritte

Bauhaus Sanat Akımı Nedir ve Neyi Savunur?