Kişilik gelişimini en çok yaşamın ilk yıllarındaki beş evre etkiler. Bu beş evre, idin zevk alma etkilerinin vücudun belli bölgelerinde toplandığı çeşitli keşif evreleridir. Bu yazıda kişilik gelişimi evrelerinin davranışlardaki etkileri ile yakından bağ kuracağız. İşte psikososyal gelişim evreleri, kişilik gelişim dönemleri hakkında bütün bilgiler!

Kişilik gelişiminde önemli olan beş evre vardır. Oral dönem, anal dönem, fallik dönem, gizlilik dönemi ve genital dönem bu beş evredir ve özellikle de yaşamın ilk yıllarındaki evrelerdeki olumlu gelişmeler ebeveynlere bağlıdır. Kişinin ilerleyen yaşlarda göstereceği eğilimler kişilik gelişimi evrelerinin davranışlardaki etkileri ile şekillenmeye başlar. Psikososyal gelişim evreleri, kişilik gelişim dönemleri hakkında detaylı bilgiler yazımızın devamında.

Kişilik Gelişimi Evrelerinin Etkileri ve Evreler Üzerine


Bu kişilik gelişimi evreleri yaşamın ilk yıllarında görülen evreler olsa da etkileri davranışları etkiler ve gelecekte kişiliğin tamamen bunlar ile ilgili olarak şekillenmesine katkı sağlayabilir. Evrelerin sağlıklı şekilde geçirilmesi önemlidir. Bu evreler tuvalet eğitimi, emme alışkanlığı, sosyal gelişim, karşı cinsiyeti tanıma, baskılanma gibi farkındalıkları içerir.

Oral Dönem


kişilik gelişimi ve evrelerinin davranışlar üzerindeki etkileri
Bu dönem genel olarak yeme ve emmeden haz alınan ilk aylar olarak kabul edilen ve ilk yaşa kadar olan kısmı kapsar. Kişilik gelişimi evrelerinin davranışlar üzerindeki etkileri arasında özellikle önemli olarak kabul edilebilecek olan bu dönemde çocuğa fazla kısıtlamada bulunmayarak fazla da serbest bırakmamak en iyi seçenek olarak kabul ediliyor. Fazla kısıtlama ya da her şeyin ağza sokulmasına izin verilmesi gibi durumlarda çocukta geleceğe yönelik etkiler bırakabiliyor. Psikologlar tarafından da iyi geçmemiş oral dönemin özellikle de alkol ve sigara kullanımında yatkınlığa yol açtığı söyleniyor.

Anal Dönem


kişilik gelişimi ve evrelerinin davranışlar üzerindeki etkileri, psikososyal gelişim evreleri, kişilik gelişim dönemleri
Anal dönem ikinci yılda başlar ve tuvalet eğitimi, ilk dayatılmış kontrol tecrübesidir. Bu dönemde ebeveynler ile çatışma başlar çünkü alışık olunmayan bir duruma karşı zorla dayatma vardır. Bu dönem baskı ile ya da zorlama ile geçerse de fazla serbest geçerse de kişilik gelişimi evrelerinin davranışlardaki etkileri arasından belirgin olanlardan biri de gözlemlenebilir. Doğru zamanda, doğru şekilde verilmeyen tuvalet eğitimi; çocukluk döneminde de fazla sıkıntıya sebep olur ve gelecek yıllar içinde oluşacak davranışları da etkileyebilir. Tuvalet eğitimi konusunda fazla baskıcı ve sert olan ebeveynler ile eğitim vermek için hiç çaba sarf etmeyip çocuğun zamanla alışacağını düşünen ebeveynler yanlış yaptıklarını bilmelidir. İyi geçmemiş anal dönem ileride kişinin savruk ya da titiz olması konusunda da etkili bir kriterdir. Bu da bazı şeylere takıntılı olmadır.

Fallik Dönem


3 ile 6 yaş arasını kapsayan dönemdir. Bu dönemde genital organlar keşfedilir, cinsiyetler fark edilir ve çocuklar arası kız ve erkek olma ayrımları başlar. Kızlar oyuncak bebeklerle oynamaktan, erkekler ise arabalara ilgi duymaktan zevk alırlar. Bu dönem sosyal ortama göre de şekillenebilen bir dönemdir. Kız çocuğunun araba ile de oyuncak bebek ile de oynamasının doğal olduğu çocuklara gösterilirse bu cinsiyet ayrımları ve farklılıklar kolay kolay ortaya çıkmayacaktır. Kişilik gelişimi evrelerinin davranışlardaki etkileri bu dönem sonrasında da çok net şekilde görülmektedir.

Bu dönemde kız çocukları babaya, erkek çocukları anneye daha fazla ilgi duyar ve onları aynı cinsiyetteki ebeveynlerinden kıskanma eğilimi gösterirler. Aynı cinsiyetteki ebeveyni kendilerine rakip olarak görebilirler. Bu durumda aynı cinsiyetteki ebeveynlerin çocuklar ile özdeşim kurmaları gerekebilir. Annelerin kız çocukları ile, babaların erkek çocukları ile kaliteli zaman geçirmesi ve karşı cinsteki ebeveynin kıskanılmaması gerektiği çeşitli yollar ile çocuklara gösterilmelidir.

Sağlıklı geçmeyen fallik dönem ilerleyen yaşlarda sağlıklı ilişkiler kuramama problemine yol açabilir. Sosyal açıdan pasif olan çocuklarda fallik dönemin sağlıklı geçmediği özellikle söylenir.

Gizlilik Dönemi


kişilik gelişimi ve evrelerinin davranışlar üzerindeki etkileri psikososyal gelişim evreleri, kişilik gelişim dönemleri
Gizlilik dönemi 7 ile 12 yaş arasıdır. Genellikle çevre keşfi ve baş etme becerisi üzerine kurulu bir dönem olarak kabul edilir. Kişilik gelişimi evrelerinin davranışlardaki etkileri bu dönemde oldukça bariz şekilde görülebilir. Okulda yaşıtları ile kaliteli vakit geçirmeye çalışan, sağlıklı ilişkiler kurmaya uğraşan çocuklar olarak çevrelerinin iyi olması kişiliklerinde de oldukça büyük bir yere sahiptir. Gelecek yıllarda sosyal olunmasını ya da konuşarak kendini ifade ederken zorlanmamasını sağlayacak olan bu dönem sosyal açıdan gelişmeye ve geleceğe yönelik sosyal beceriyi de geliştirmeye katkı sağlar.

Kişilik Gelişimi Son Evre: Genital Dönem


Gençlik ve ergenlik çağı bu dönemde etkisini gösterir. Yetişkin cinsellik işlevinin olgunlaşmasının gerçekleştiği bu dönem, sosyal açıdan da oldukça önemli bir dönemdir ve karşı cinsiyetten bireyler ile iletişimin gelişmesi bu dönemde meydana gelir. Bu iletişim sağlıklı şekilde gelişmezse ilerleyen dönemde ilişkiler ve arkadaşlıklarda da sorunlar meydana gelebilmektedir.

Majör Depresyon Nedir? Belirtileri ve Tedavisi