Gut hastalığı belirtileri, tanı süreci ve gut hastalığı tedavisi hakkında tüm merak ettikleriniz bu içerikte sizlerle. Gut hastalığı ilaçları ve akla mantığa sığmayan etkileri başta olmak üzere, bu sözde zengin hastalığının tüm detaylarını hep birlikte inceleyeceğiz! 

Kimi zaman "padişah hastalığı" kimi zaman da "zengin hastalığı" olarak bilinen gut hastalığını daha yakından tanıyalım.

Gut Hastalığı Nedir?


Vücutta sindirilen ürünlerin artığı olarak ürik asit oluşur. Özellikle protein vücutta işlendikten sonra yüksek miktarda ürik asit oluşur. Ürik asit normal bir metabolizmada idrar yoluyla dışarı atılır. Eğer metabolizma bozulmuşsa dışarıya atılması gereken ürik asit eklemlerde toplanır. Bu şekilde oluşan hastalığa "gut hastalığı" denir.

çok fazla et yeyince olunan hastalık nedir
Hastalığa "padişah hastalığı" ya da "zengin hastalığı" denmesinin sebebi, hastalık oluştuktan sonra bol protein içeren et ürünleri tüketilince hastalığın tetiklenmesidir.  Aynı zamanda kırmızı eti çok tüketen kişilerde hastalığın sık görülmesi ve tarihte birkaç padişahın bu hastalık sebebi ile ölmesi hastalığa farklı isimler verilmesine sebep olmuştur.

Gut Hastalığı Neden Olur?


gut hastalığı tedavisi ilaçları
Hastalığı sadece kırmızı et tüketimine bağlamak yanlıştır. Ürik asit metabolizmasının bozulmasını etkileyen birçok faktör hastalık sebebi olabilir. Gut hastalığının oluşma nedenleri şunlardır:

  • Doğuştan olabilecek yapısal bozukluklar,

  • Bazı cerrahi işlemler,

  • Tek tip beslenme,

  • Genetik yatkınlık hastalığa sebep olabilir.


Hastalık Belirtileri Nelerdir?


padişah hastalığı belirtileri
Gut hastalığı belirtileri başlangıçta ağrı ile izlenir. Tipik belirtisi ayak baş parmağı ağrısı ve şişliğidir fakat hastalık diz, dirsek, el gibi bölgeleri de tutabilir. Başlangıçta 12 saati geçmeyen şişlik ve ağrılarla hastalık belirti verir. Ürik asit vücutta genellikle sabah sentezlendiği için sabah uykudan uyandıran eklem ağrıları en bilindik belirtiler arasındadır.

Ürik asit böbreklerde de birikebilir. Bu durumda sırt ağrıları, kanlı idrar veya idrar yollarında yanma görülebilir. Belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Hastalık Tanısı Nasıl Konulur?


zengin hastalığı
Doktorunuz sizden aldığı bilgiler sonrasında kan testleri ister. Bu testlerde ürik asit düzeyine bakılır. Ürik asit değerinin tek başına yüksek olması gut tanısı konulmasına yetmez.

Filmler veya duruma göre farklı görüntüleme testleri de istenebilir. Tüm bu sonuçlar toplandıktan sonra tanı konulur. Genellikle kan testi beraberinde film çekilmesi ve fiziksel bulgular ilk tanının konmasında yeterli olur.

bilinmeyen hastalıklar
Tanı konduktan sonra hastalık dört evrede izlenir. Bu evreler şöyle sıralanabilir;

  • Akut Atak Dönemi: Eklemde aniden ağrı ile başlayan dönemdir aralıklı, kısa ağrılar ile izlenir.

  • İnterkritik Dönem: Hastalığın uyku dönemi olarak da bilinir. Belirti olmadan izlenen süreçtir. Genellikle bu dönem sonucunda ani ve şiddetli bir ağrı atağı atlatılır.

  • Kronik Gut Hastalığı Dönemi: Atakların çok sık gerçekleştiği dönem, doktor eşliğinde izlenmelidir. Eğer bu dönemde tedavi başlanmaz ve ilerleme devam ederse hasta yatağa bağımlı duruma düşebilir.

  • Tofüslü Gut Dönemi: Vücutta ürik asit üretiminin kontrolden çıktığı dönemdir. Hastalığa tutulan eklemlerin etrafında gözle görülür şekilde nodüller(şişlikler) oluşur. Ağrı, ateş ve enfeksiyon bu dönemde ek komplikasyon olarak görülebilir.


Gut Hastalığının Tedavi Süreci Nasıl Planlanır?


Hastalığın aktif olduğu atak dönemi ve ataksız dönemleri için ayrı tedavi planları yapılır. Ağrılı izlenen dönemde gut hastalığı tedavisi anti-enflamatuar (ağrı kesici+ateş düşürücü) ilaçlar ile planlanır. Bu dönemde hastalığın etkilerini baskılayarak hastayı rahatlatmak hedeflenir.

et yememe hastalığı
Atak olmayan dönemde hastanın diyeti iyi planlanmalıdır. Vücuda giren fazla protein büyük problemler yaratabilir. Bir diyetisyen tarafından proteinden kaçınılan bir diyet hazırlanmalıdır.

Diyete uymanın zor olacağı kurban bayramı döneminde yağ oranı düşük olan etler tüketilmelidir. Tüketilebilecek sağlıklı et miktarı kişiye göre hesaplanmalıdır. Bu hesap yine diyetisyenle birlikte yapılmalıdır. Et yanında baklagil grubuna dahil olan bazı gıdalar da protein açısından zengindir ve gut hastalığı için risk oluşturur.

Bu gıdaların ne olduğu ve ne kadar tüketilmesi gerektiği yine hastaya göre diyetisyen  kontrolünde belirlenmelidir. Hastalar alkol tüketmemelidir. Özellikle bira böbrekleri zorlayacağı için tüketilmemelidir. Kahvenin her türü tüketilebilir. Kahve ürik asiti baskıladığı için atakları geciktirecektir.

Gut Hastalığı İlaçları ve Tedavi Metotları


gut hastalığı ilaçları
Gut hastalığı ilaçları hastaya ve hastalığın kaynak bölgesine bağlıdır. Ürik asit fazlalığının sebebi nereden kaynaklı ise oraya yönelik ilaçlar doktor tarafından düzenlenir. İlaç tedavisinde temel amaç ürik asit miktarını kontrol altına almaktır.

Sağlıklı ve Dengeli Beslenme Yolunda İlk Adımı Atacaklara Tavsiyeler