Tıbbın ve biyolojinin kalbi diyebileceğimiz fizyoloji, multidisipliner (çok alanlı) bir bilim dalıdır. İnsan başta olmak üzere tüm canlılığın faaliyetlerini ve biyolojilerini inceleyen bu bilgi sistemi, tıpta uzmanlık alanlarının bir araya toplandığı ana bilim dalıdır. Fizyoloji nedir? Tıpta fizyolojik ne anlama gelir? doktorlukla alakası var mıdır? gibi sorulara ayrıntılı cevaplar vereceğiz.   

Hücreleri, dokuları, organları ve sistemleri birçok farklı pencereden izleyen, fonksiyonları üzerine yorumlar yapan ve açıklayan bilim dalına "fizyoloji" adı verilmektedir. Eş anlamlısı olarak "yaşam bilimi" kullanılabilir. Fizyoloji hakkında bilgiler vermeye başlıyoruz.

Fizyoloji


Fizyoloji kelimesinin kökeni Yunanca'dan gelmektedir. Bu kelime logos (bilim) ve physis (doğa) sözcüklerinin harmanlanması ile ortaya çıkmış ve günümüz tıp dünyasında biyolojinin temel taşlarını oluşturan bilim dalı haline gelmiştir. Bu kelime bulmacalarda da sıklıkla sorulmaktadır.

fizyoloji
Fizyoloji çok geniş bir terimdir. Sözlük anlamı gereğince bilimin kapsam alanı pek anlaşılmasa da, bizler bu bilimin tanımı noktasında bir benzetmeden yardım alacağız. İnsan vücudunu bir araba olarak düşünün. Bahsettiğimiz bilim, motor ustası ya da elektrik ustası değildir. Bu bilim, arabanın tamamını inceleyen servis bilgisayarı gibi düşünülebilir.

İnsan fizyolojisi üzerinde bu bilimin incelediği sistem ve fonksiyonlara bazı örnekler:

  • Kalp, böbrek, dalak, karaciğer, kulak, beyin, göz gibi organlar,

  • Vücudumuzda bulunan çeşitli hücrelerin yapıları ve yaşam faaliyetleri,

  • Solunum, sindirim, dolaşım, sinir ve diğer tüm sistemler,

  • Fizyoloji deneyleri çokça olan bir bilim olduğundan, yukarıdaki canlılık parçalarını ve fonksiyonlarını değişken şartlar altında incelemektedir. (sıcaklık, basınç, farklı değerlerin oranlarında yaşanan değişimler vs.)


Bu bilimin alt bilimleri ve uzmanlık alanları çok fazladır. Fizyolojinin alt dallarını sadece insan üzerinde düşünmemek gerekir. Bu bilim dalı bitkiler ve hayvanlar gibi diğer canlı türlerinde de çeşitli çalışmalar yapmaktadır. İnsan fizyolojisi bu bilimin çok daha ileri noktalara gitmesini ve tanınmasını sağlamıştır. Tıp ile alakalı olan fizyolojinin alt dalları uygulamalı fizyoloji, psikofizyoloji (ruhsal fizyoloji) ve fizyopatoloji olarak sıralanabilir. Elbette bunlar temel bilgilerdir.

fizyolojik
Fizyolojiye yardımcı olan bilim dalları sayıca çok fazladır. Bu bilim dalının yardımcı bilimleri kabaca kimya, matematik ve fizik şeklinde sıralanabilir. Bu üç bilim dalının alt dallarıyla, fizyolojinin birçok ortak noktası bulunmaktadır. Tüm bunlara ek olarak fizyolojinin terim anlamı bir tek tıp ve biyoloji alanında kullanılmamaktadır. Fizyolojinin kelime anlamı spor, ziraat, beslenme ve mutfak ile alakalı olan diğer bilim dallarında da farklılıklar göstererek kullanılabilir. En temelde canlılık ve canlılık fonksiyonlarını işleyen bilim olduğunu bilmeniz fazlasıyla yeterlidir.

fizyolojik nedir
Fizyolojik Kelimesinin Anlamı: Fizyoloji ile alakalı olan şeylere "fizyolojik" diyebiliriz. Cümledeki kullanım alanına göre "fiziki olarak" anlamında da bu sözcük kullanılabilir.

Fizyolojinin Tarihsel Gelişimi


Fizyoloji tarihi ve ilk fizyolojik terimlerin ortaya çıkması çok eski dönemlere dayanmaktadır. İnsan vücudunun fizyolojisi hakkındaki ilk terim bir Fransız kralın hekimi olan Jean Fernel tarafından 1554 yılında kullanılmıştır. Fizyoloji biliminin temelleri böylece atılmıştır.

fizyoloji tarihi
Fizyolojinin tarihsel gelişimi yapılan deneylerle ve tespitlerle mümkün olmuştur. 17. ve 18. yüzyıllarda yapılan tıbbi keşifler ile fizyolojinin gelişimi çok hızlanmıştır. Tüm bu tıbbi ve teknolojik gelişmeler 20. yüzyılda patlamıştır ve gerçek fizyolojik veriler ortaya çıkmıştır. Fizyoloji teknikleri bu patlama dönemi sayesinde çeşitlenmiş ve kült teknikler ortaya çıkmıştır.

tarih
Türkiye'de fizyolojinin gelişimi ise 1844'lü yıllara dayanmaktadır. 14 Mart 1827 tarihinde Tıphane-i Amire ve Cerrahhaney-i Amire askeri tıp yapılanması Sultan II. Mahmut tarafından kurulmuştur. Bu başlangıçla Türk bilim adamlarının ve doktorlarının fizyolojiye olan katkıları başlamıştır. 1840'da bölüm Fransızca dille eğitime resmen başlamış, 1870 yılında ise eğitim Türkçe olacak şekilde revize edilmiştir. Bu aşamadan sonra günümüze kadar yapılan çalışmalarla fizyoloji biliminin gelişim süreci ülkemizde de ilerletilmiştir.

Fizyolojinin Türkiye'de gelişmesinde emeği geçen isimler şu şekilde sıralanabilir:

  • Dr. Şakir Selim Paşa

  • Prof.Dr. Kemal Cenap

  • Ord. Prof. Dr. Sadi Irmak

  • Prof. Dr. Nuran Gökhan

  • Prof. Dr. Gökhan Spor

  • Prof. Dr. Hayrünnisa Çavuşoğlu


Bu isimler Türkiye'de fizyolojinin geliştirilmesi için fizyoloji biliminin global gelişim sürecini takip edip, bunları ülkemizde verdikleri eğitimlerle yerli hekimlere kazandırmışlardır. Elbette bu ünlü hekimlerimizin yanı sıra, isimlerini sayamadığımız onlarca bilim adamı ve doktor da fizyolojinin dünyadaki tarihsel süreçleri hakkında Türkiye adına çalışmalar yapmıştır.

Fizyoloji Dersi


Hemşirelik, tıp, diş hekimliği ve diğer sağlık alanındaki tüm okullarda mutlaka bir ya da birkaç dönem fizyoloji dersi okutulmaktadır. Bu ders biyolojinin ve tıbbın en temel birimi olduğu için her sağlık çalışanının bu konu hakkında bilgi sahibi olması gerektiği savunulmaktadır.

fizyoloji dersi
Hemşirelik ve benzeri sağlık meslek yüksekokullarında okutulan fizyoloji dersi temel kavramları barındırır ve bu dersi geçmek pek de zor değildir. Elbette tıptaki bu dersin kapsamı ve zorluğu çok daha farklıdır. Fizyolog denen bu alanın uzmanları (fizyolog), bu kurumların eğitmenleri olarak görev yapmaktadır.

ders notları
Çeşitli bölümlerde okutulan anatomi dersi ile de ortak çalışma alanları bulunabilen bu dersin ders notları, internet ortamında yayın yapan doktorlar ve sağlık görevlileri sayesinde oldukça kolay bir şekilde bulunabilmektedir.

Fizyoloji Bölümü Doktoru


fizyoloji bölümü doktoru
Aslında böyle bir şey yoktur. Bu kavram doktorların uzmanlık yaptıkları alanların tek çatı altında toplandığı ana bilim dalı olarak adlandırılmaktadır. Fizyolojinin tıptaki anlamı ana bilim dalı oluşundan kaynaklanmaktadır. Halkımız fizik tedavi doktorları ile bu bölümün ismini sıkça karıştırabilir. Her ikisi de farklı kavramlardır.