Erzurum Kongresi'nin 100. yılı olması sebebiyle, bu kongre hakkında merak edilenleri paylaşıyoruz. İşte Erzurum Kongresi önemi, maddeleri, kararları ve kongrenin toplanma nedenleri!

Mustafa Kemal, Kazım Karabekir'in daveti üzerine 3 Temmuz 1919 tarihinde Erzurum'a geçti. 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir, Mustafa Kemal'in emrinde olduğunu iletti ve onu destekledi. Bu dönemde İstanbul Hükumeti, 7-8 Temmuz tarihlerinde Mustafa Kemal'i İstanbul'a çağırdı. Mustafa Kemal ise bu çağrıyı reddetti. Bunun üzerine görevinin sona erdiği kendisine bildirildi. Mustafa Kemal ise 8-9 Temmuz gecesi Harbiye Nezaretine gönderdiği telgraf ile hem müfettişlik hem de askerlik mesleğinden istifa ettiğini bildirdi.

Erzurum Kongresi hakkında bilgi vermeden önce, şu ayrıntıyı da ekleyelim. Mustafa Kemal, gelen teklif üzerine, Vilayet-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Erzurum Şubesi Müteşebbis Heyeti başkanı oldu. Mustafa Kemal ile Rauf Orbay'ın Erzurum Kongresi'ne katılabilmeleri için, Yurdalan Bey ve Dursunbeyoğlu Cevat Bey, haklarından feragat ettiler.

Erzurum Kongresi Toplanma Nedenleri


kongre

  • Doğu'da bir Ermeni devletinin kurulmasına engel olmak.

  • Pontus Rumlarının Karadeniz'in doğu kısmında bir devlet kurmalarına engel olmak.

  • Doğu illerinin Milli Mücadele'de yer almasını sağlayabilmek.

  • Sivas'taki kongre için bu illerden temsilci gelmesini sağlamak.

  • Doğu illerindeki işgal tehditlerini önlemek.

  • Doğudaki kuvvetleri bu kongre yolu ile birleştirmek.

  • Erzurum Kongresi, Vilayet-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk-u Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti işbirliği ile toplandı.

  • Bu kongreye, Bitlis, Erzurum, Van, Sivas ve Trabzon illerinden temsilciler katıldı. Diyarbakır, Mardin ve Elazığ delegeleri kongreye katılamadı.

  • Sivas Kongresi'ne katılmak için 9 kişilik bir Heyet-i Temsiliye seçildi. Heyet başkanı da Mustafa Kemal oldu.


Erzurum Kongresi Kararları ve Maddeleri (23 Temmuz 1919)


Erzurum Kongresi önemi nedir, kararları, maddeleri, kongrenin toplanma nedenleri

  • Milli sınırlar dahilinde vatan bir bütündür parçalanamaz.


Bu madde ile milli sınırlardan ilk defa söz edildi. Misak-ı Milli'nin temeli oluşturuldu.

  • Her türlü yabancı ülkenin işgali ve müdahalesine, Osmanlı Devleti'nin dağılması halinde millet topyekun karşı koyacaktır.


Bu madde ile doğudaki bütün cemiyetler Şark-i Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti altında birleştirildi.

  • Vatanın bağımsızlığını İstanbul Hükumeti sağlayamaz ise geçici bir hükumet oluşturulacaktır. Bu hükumetin üyelerini ise Milli Kongre belirleyecektir.


Bu madde ile ilk defa yeni bir hükumet kurulmasının gerekliliğinden söz edildi.

  • Kuvay-ı milliyeyi etkin, irade-i milliyeyi hakim kılmak esastır.


Erzurum Kongresi bu madde ile milli egemenliği vurgulamıştır.

  • Hristiyanlara ve diğer azınlıklara siyasi hakimiyeti, sosyal dengeyi bozacak imtiyazlar verilemez.


Bu madde ile azınlıkların bağımsız olarak devlet kurma fikirleri engellenmiş oldu ve ayrıcalığa karşı çıkıldı.

  • Manda ve himaye kesinlikle kabul edilemez.


Bu madde ile ilk defa ve açık olarak manda fikri reddedildi. Tam bağımsızlık amaçlandı.

  • Mebusan Meclisi derhal toplanacak ve hükumet işleri Meclis tarafından kontrol edilecektir.


Erzurum Kongresi bu madde ile millet iradesini ön plana çıkardı.

  • Ulusumuzun bağımsızlığını ve ülkenin bütünlüğünü ele geçirme amacında olmayan herhangi bir ülkenin teknik, sanayi ya da mali yardımı kabul edilebilir.


Bu maddeyle dış politika esasları belirlendi.

  • Şark-i Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bütün particilik faaliyetlerinden uzaktır.


Bu maddeyle milli birlik ve beraberliği bozacak tartışmaların engellenmesi amaçlandı.

Erzurum Kongresi'nin Önemi


Erzurum Kongresi önemi nedir, kararları, maddeleri, kongrenin toplanma nedenleri

  • Erzurum Kongresi, toplanışı bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusal olduğu için önemi büyüktür.

  • Kararlar bütün yurdu ilgilendirdiği için milli bir program niteliği taşımıştır.

  • İlk defa milli sınırlardan söz edilmiştir.

  • Milli egemenlik vurgulanmıştır.

  • İlk defa Osmanlı Hükumeti dışında bir hükumet kurulmasından bahsedilmiştir.

  • Vilayet-i Sitte'nin Osmanlı'nın ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilmiştir.

  • Erzurum Kongresi ile tam bağımsızlığın koşulsuz gerçekleşmesi adına, manda ve himaye ilk kez reddedildi.

  • Şark-i Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuş oldu.

  • Doğu illerinin Sivas Kongresi'ne bir bütün olarak katılmaları sağlandı.


19 Mayıs 1919 Tarihinin Anlamı Nedir?