Koca bir kitabın üzerine kurulduğu ana fikir tek bir cümlelik felsefi düşünce olabilir. Felsefi bir düşüncenin anlaşılabilmesi için farklı söz sanatları ile örneklemeler gerekebilir. İşte bu etkileşimler de "edebiyat felsefe ilişkisi" denen kavramı oluşturur. Kendi içlerinde sonsuzluğu bulmuş bu iki bilim bize sayısız bilgiler vermiştir. 

Dilerseniz şimdi bu kavramlar arasında ne gibi farklar ve benzerlikler var bakalım.

Edebiyat Nedir?


edebiyat felsefe ilişkisi
Edebiyat tanım olarak düşünce, duygu, olay ve imgelerin, insanlarda duygular uyandıracak şekilde söz sanatları kullanılarak, dil aracılığıyla işlenmesidir. Dil zaman zaman göndergesel işlevinde kullanılabilir.

Sözlü edebiyatı kaba taslak kendi içinde iki ana dala ayırabiliriz. Bunlar şiir ve düz yazıdır. Bu dallar ortaya çıktıkları dönemlerden isim alan bölümlere ayrılmışlardır.  Divan Edebiyatı veya Milli Edebiyat bu bölümlere örnek gösterilebilir.

Edebiyat felsefe ilişkisi hakkında daha verimli bir görüşe sahip olmak için "Felsefe nedir?" sorusunu da cevaplayalım.

Felsefe Nedir?


edebiyat felsefe ilişkisi
Felsefe, Antik Yunan döneminde ortaya çıkmış bir düşünce bilimidir. Varlığı, var olmayı, düşünceyi ve düşünmeyi insan diliyle anlatmaya çalışan sözel bilimdir. Soyut özelliktedir. Zihinde gerçekleşir.

Gelişim süreci sadece Antik Yunan dönemiyle sınırlı değildir fakat temel kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre en yoğun üzerine çalışıldığı dönem Antik Yunan dönemidir. Felsefeye yön veren temel akımlar çoğunlukla bu dönemde oluşmuştur.

Kavramsal tanımları öğrendik. Şimdi edebiyat felsefe ilişkisi nedir bir bakalım?

Edebiyat Felsefe İlişkisi Bazı Benzerlikler Barındırır


edebiyatla felsefenin ortak özellikleri
Her iki bilimde ifade edilmeleri sırasında birbirinden yardım alır. Her ne kadar iki tarafın fanatikleri yardıma ihtiyaç yok dese de, bu iki taraf birbiriyle ilişki kurmadan eksik kalabilir. Felsefe, düşünce bilimidir.

Düşünceyi inceler, açıklar, nasıl meydana geldiğini ve varlığını kanıtlamak üzerine çalışır. Edebiyat, dilin ve sözün sanatını inceler geçmişten günümüze nasıl bir seyir olmuş bunu aydınlatır. Her iki bilim söz ile ifade edilir ve dili araç olarak kullanır. Bu durum edebiyat felsefe ilişkisi benzerliklerini doğurur. Bunlar şöyle sıralanabilir;

  • Edebiyat ve Felsefe bireysel bir çalışmanın ürünüdür.

  • Her ikisi de hayal gücünü kullanmayı gerektirir.

  • Her ikisi de dilden beslenir. Dil olmadan ifade edilemezler.

  • Edebiyat kendi içinde felsefeye yer verir. Aynı şekilde felsefe de kendi içinde edebiyata yer verir.

  • Deneme edebiyatı türü, edebiyatta duygunun değil daha çok düşüncenin önde olduğu edebi türdür. Bu tür edebiyatla felsefenin arasındaki bağlantıya güzel bir örnektir.


Edebiyat Felsefe İlişkisi Bazı Farklılıklar Barındırır


edebiyat ve felsefenin farkları
Edebiyat ve felsefe ilişkisi iki kavramın farklılıklarını da inceler. Peki bu farklar nelerdir?

  • Edebi eserde amaç estetik ve zevki üslupla öne çıkartmaktır. Felsefenin estetik kaygısı yoktur bu sebeple üsluptan uzak daha sade bir dil kullanır.

  • Edebi eserlerin ifadeleri bireyseldir. Felsefi ifadeler evrenselleştirilebilir.

  • Felsefeciye göre düşünceyi anlatmanın tek yolu felsefi temellendirmedir. Edebiyatçının ise bir durumu açıklayacak bir çok yolu vardır.

  • Edebi dilde sözün tasarımı üst seviyededir. Felsefenin anlaşılır ifade edilebilmesi için felsefede sözün tasarımından ziyade dilin sadeliği önemlidir.

  • Felsefi eserler soyut, edebi eserler zaman zaman somuttur.


Edebi sanatla düşünce bilimi ilişkisi dilin ortak araç olduğu en geniş alandır. Böylelikle farklı ifade ve anlatımları meydana gelir. Benzerlikleri ile ortak eserler çıkarmaları sağlanır.

Modernizm Nedir? Türk Edebiyatında Modernizm Hakkında Bilgiler