Edebi akımlar etkisiyle belirli bir dönemde, sanatkarlar ortak dünya görüşü benimseyip sanat ve edebiyat eserleri üretmişlerdir. Akımların oluşmasına toplumsal değişiklikler, teknolojik yenilikler ve bireysel farklılaşmalar neden olmuştur. Kurucular bütün ilkeleri kendileri belirlemiştir.

edebi akımlar

Tarihsel Süreçte Hangi Edebi Akımlar Oluştu?


Birçok alanda olduğu gibi, edebiyat alanında da bir akım diğerine tepki niteliğinde ortaya çıktı. Bazen de bir akım, kendinden önceki akımın devamı niteliğindeydi. Bazı akımlar diğerlerinden keskin çizgilerle ayrılırken, bazıları da benzerlikler içeriyordu.

Edebi Akımlar Arasında Sanatı Doğanın Kopyası Olarak Kabul Eden Akım: Hümanizm


Hümanizmin temelinde insana değer vermek yer alıyor. Akımın amacı ise insanı mükemmel bir varlık haline dönüştürmek. Düşünce olarak; tabiatın Tanrının yaratıcı eseri olduğunu benimseyen hümanizm, gelecek nesillere daha iyi bir dünya bırakma çabasındaydı. Temsilcileri arasında başta Dante yer alır. Ek olarak; Boccacio, Shakespeare ve Montaigne'i sayabiliriz.

hümanizm

''Düşünüyorum O Halde Varım'' Diyen Descartes Edebi Akımlar Konusunda Da Etkisini Göstermişti. Bunlardan Bir Tanesi ''1660 Ekolü'' Olarak Bilinen Klasisizm


Akılcılık veya kuralcılık olarak da isim alan klasisizm akımı, 17. yy'da Fransa'da ortaya çıktı. Bu akımı benimseyen yazarlar, Yunan ve Latin edebiyatlarının etkisinde kaldılar. Üretilen klasik eserlerde önemli olan akıl, sağduyu ve gerçeklikti. Duygular ve hayaller akıl yoluyla denetim altındaydı. Yazım konusunda ise ulusal dili tercih eden klasisizm akımının, en önemli temsilcileri; Corneille, Moliere, La Fontaine ve Fenelon'dur. Türk edebiyatında klasisizm akımını benimseyen yazarlar da vardı. Bunlar; Şinasi, Ahmet Vefik Paşa ve Direktör Ali Bey.

fenelon

Mutlak Krallığın Eseri Olan Klasisizme Tepki, Romantizm Akımından Gelmişti. Dehanın Yürekte Olduğunu Savundular, Lirik Şiiri Geliştirdiler: İşte Romantizm Akımı!


Edebi akımlar arasında, hayal ve duyguları temel alan oluşumlardan en önemlisi, romantizm akımıdır. Edebiyat alanına özgürlük getirmeleri, günlük hayattan söz etmeleri, yazarların kişiliklerini eserlere yansıtmaları ve toplum için sanat ilkesini benimsemeleri bu akımın temel özellikleridir. Romantizm akımı deyince akla gelen isimler, dünya edebiyatında; Victor Hugo, Voltaire, Goethe, Puşkin ve Türk edebiyatında Ahmet Haşim, Namık Kemal, Şemsettin Sami.

romatizm akımı

Zamanla Bilim Araştırmaları İlerlemiş, Pozitivizm Edebiyat Alanını Etkilemişti. Gerçekliği Olduğu Gibi Yansıtmayı Benimseyen Realizm Akımı Ortaya Çıkmıştı


19. yy'ın ikinci yarısından sonra ortaya çıkan akım, aslında romantizme tepkiydi. Gözlem ve araştırma temel ilke kabul edildi. Olağanüstü kişilere yer vermektense fotoğrafçı gerçekçilik tercih edilmiştir. Edebi akımlar arasında insanı bulunduğu çevrede ele alan akımlardan en önemlisi olan realizm, açık üslup ve doğallığı seçmiştir.

realizm edebi akımlar

1870'li Yıllarda Deney Yöntemini Edebiyata Uyarlayabileceğini Açıklayan Emile Zola, Natüralizm Akımının Temellerini Atmıştır. Natüralizm Akımı Nedir?


Natüralizm, diğer edebi akımların aksine, pozitif bilimle sanatı birleştirmeye çalıştı. Yeterince nesnel olan natüralist yazarlar, eserlerine kişiliklerini katmayı tercih etmiyorlardı. Natüralist eserlerde genel olarak toplumdaki çirkinliklerin, olumsuzlukların üzerinde durulmuş ve dışlanmış insanlar konu edilmiştir. Emile Zola, akımın kurucusu ve en iyi temsilcisidir. Emile Zola dışında Daudet, Henrik İbsen ve Knut Hamsun natüralist yazarlardır. Türk edebiyatında natüralizmi en iyi şekilde temsil eden isim Hüseyin Rahmi Gürpınar ile Nabızade Nazım olmuştur.

naturalizm

Fransa'da Realizm Akımıyla Natüralizmin Birleşimi Niteliğinde Bir Akım Doğmuştu. Sadece Şiirde Biçimciliği Benimseyen Bu Akım Parnasizm!


Romantik şiirlere ilk tepki parnasyen ozanlardan gelmişti. Parnasizmde, dış dünya objektif olarak değerlendiriliyor, güzelliğin ancak güzel biçimlerle elde edileceği savunuluyordu. Edebi akımlar arasında, sanat sanat içindir ilkesine bağlı kalan bu akım,  seçkinlere seslenmeyi tercih etmişti.

parnasizm

''Şiir Sözden Çok Sözle Yaratılan Bir Müziktir'' Dediler ve İç Ahenge Dayalı Besteli Şiirler Ortaya Çıkardılar: Sembolizm!


Sembolist şairler, dekadizmden etkilendiler. Şiirlerini oluştururken sembollerden faydalandılar, anlamı geri plana atarak, şiiri kapalı hale getirmeyi seçtiler. Saf şiiri geliştirdiler. Sembolistler, şiirin insanlarda bıraktığı etkiyi anlattılar. Akımın en önemli özelliği ise karamsarlığı temel almasıdır. Mallarne, Arthur Rimbaud, Allen Poe dünyadaki sembolist şairlere örnektir. Türk edebiyatında Ahmet Haşim sembolizmin asıl temsilcisidir.


Sanat Tarihindeki Resim Akımları Nelerdir?