Doppler etkisi nedir? Bunu basit bir örnekle size açıklamaya çalışacağım.

Dairesel bir su birikintisinin merkezinde mutlu bir böcek olduğunu varsayalım. Böceğin, su içinde hareket eden bozunumlar (dalgalar) üretmek için periyodik olarak bacaklarını salladığını hayal edelim.

Bu bozunumlar belirli bir noktada gerçekleşirse, o noktanın dışına ve her yöne doğru dalgalanmalar meydana gelecektir. Eğer bozunumların periyotları aynı ise, dalgalar her yöne dağılırken hızları da aynı olacaktır. Böceğin bacaklarını sallaması ile üretilen desen, aşağıdaki şemada gösterildiği gibi bir dizi eş merkezli daire meydana getirecektir.

doppler etkisi nedir 2

Bu daireler, su birikintisinin kenarlarına aynı frekansta ulaşır. A noktasındaki bir gözlemci (su birikintisinin sol kenarı) ve B noktasında (su birikintinin sağ kenarında) bulunan gözlemci, bozunumların aynı frekanslarda olup olmadığını gözlemleyeceklerdir.

Aslında, bozunumların su birikintisinin kenarına ulaştığı frekans, böceğin bacaklarını sallayarak yarattığı frekansla aynı olacaktır. Böcek saniyede 2 frekansta bozunumlar yaratırsa, iki gözlemci de dalgaları, kendilerine saniyede 2 frekansta yaklaşırken gözlemleyecektir.

Şimdi, böceğimizin su birikintisi boyunca sağa doğru hareket ettiğini ve saniyede aynı frekansta bozunumlar ürettiğini varsayalım.

Böcek sağa doğru hareket ettiğinden, her ardışık bozunum, gözlemci B'ye daha yakın ve gözlemci A'ya da daha uzak olacaktır.

Akabinde, her ardışık bozunumun gözlemci B'ye ulaşmadan önce seyahat etmek için daha kısa bir mesafesi olacağından, B gözlemcisinin bulunduğu konuma daha kısa sürede ulaşacaklardır. Bu nedenle, B gözlemcisi, bozunumların geliş sıklığının, üretildiği sıklıktan daha yüksek olduğunu gözlemler.

Öte yandan, her ardışık bozunumun gözlemci A'ya ulaşmadan önce hareket etmesi gereken daha fazla mesafesi vardır. Bu nedenle, gözlemci A, bozunumların üretildiği frekanstan daha az olan bir dalga sıklığı gözlemler.

Böceğin hareketinin net etkisi (dalgaların kaynağı), böceğin hareket ettiği yöndeki gözlemcinin saniyede 2 bozunumdan daha yüksek bir frekansı gözlemlemesine neden olur.

doppler 2

Ayrıca, böceğin hareket ettiği yerden uzaktaki gözlemci, saniyede 2 frekans bozunumundan az olan bir frekans gözlemler. Bu etki Doppler etkisi olarak bilinir.

Doppler Etkisi ve Astronomi


doppler etkisi nedir 2

Doppler etkisi, yıldızlar ve galaksiler hakkında bilgi elde etmek için galaksimizde ve ötesinde bulunan hareketli yıldızlar tarafından üretilen elektromanyetik dalgaların frekansındaki değişim hakkında bilgi elde etmek isteyen astronomların yoğun ilgisini çekmektedir.

Evrenin genişlediği bilgisi(entropi), kısmen, uzak galaksilerde yıldızlar tarafından yayılan elektromanyetik dalgaların gözlemlerine dayanmaktadır.

Ayrıca, galaksilerdeki yıldızlar hakkında özel bilgiler Doppler etkisinin uygulanmasıyla belirlenebilir. Gök adalar, tipik olarak bir kütle noktası merkezi etrafında dönen yıldız kümeleridir.

Uzak bir galakside bulunan bu tür yıldızların yaydığı elektromanyetik radyasyon, yıldız kümesi Dünya'dan uzak bir yöne doğru gidiyorsa, frekansta kırmızıya kayma görünecektir.

Öte yandan, yıldız Dünya'ya yaklaşıyorsa, bu gözlemlenen radyasyonun frekansında maviye kayma olarak karşımıza çıkacaktır.

Ecem Erkek kimdir?