29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı hakkında bilinmesi gerekenleri sizler için derledik. Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte 1921 Anayasası ne gibi değişikliklere uğradı ve cumhuriyetin ilanının sonuçları nelerdir? 

Mustafa Kemal Atatürk tarafından hazırlanmış olan anayasa değişikliği teklifinin, 29 Ekim 1923 tarihinde kabul olmasıyla birlikte cumhuriyet ilan edilmiştir. Bu tarihten sonra ülkemizin yönetim biçimi cumhuriyet olmuştur.

29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı ve Sebepleri


29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı nasıl oldu? Cumhuriyetin ilanının sonuçları neler? 1921 Anayasası ne gibi değişikliklere uğradı?

  • Milli Mücadele döneminde egemenliğin millete ait olması yönünde kararların alınması.

  • Saltanatın kaldırılmasından sonra ortaya çıkan devlet başkanlığı sorununu çözme isteği.

  • Yeni Türk devletinin rejimini belirleme isteği.

  • Milli egemenlik anlayışını güçlendirme düşüncesi.

  • Uygulanmakta olan meclis hükumeti sistemi sebebiyle ortaya çıkan bunalımı atlatma düşüncesi.

  • 28 Ekim'de Çankaya'da gerçekleştirilen görüşmelerde Mustafa Kemal ve İsmet İnönü'nün kanun tasarısındaki ''Türkiye Devleti'nin hükumet biçimi cumhuriyettir'' değişikliği, 29 Ekim'de kabul edilmiştir.


29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı nasıl oldu? Cumhuriyetin ilanının sonuçları neler? 1921 Anayasası ne gibi değişikliklere uğradı?

İlk cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk'tür. İlk başbakan ise İsmet İnönü'dür. Fethi Okyar da ilk meclis başkanı olmuştur. En uzun süre cumhurbaşkanlığı yapan devlet adamı Mustafa Kemal Atatürk'tür. Ulu Önder, tam olarak 4 dönem boyunca cumhurbaşkanı olmuştur.

Cumhuriyetin İlanının Sonuçları


29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı nasıl oldu? Cumhuriyetin ilanının sonuçları neler? 1921 Anayasası ne gibi değişikliklere uğradı?
Cumhuriyetin ilanı sonrasında pek çok değişiklik meydana geldi. Bunlar:

  • Milli egemenlik anlayışı yolunda önemli bir adım atıldı. Türk milleti, kendi yöneticilerini belirleme, denetleme ve değiştirme gibi yetkileri ele aldı.

  • Yeni Türk devletinin rejimi belirlendi. Bu konuda yaşanan tartışmalar son buldu.

  • Saltanat kaldırıldıktan sonra oluşan devlet başkanlığı sorunu ortadan kalktı.

  • Meclis hükumeti sistemi yerine kabine sistemine geçilmiş oldu. Bu sistemle birlikte kuvvetler ayrılığı ilkesine adım atıldı.

  • 1921 Anayasası'nın bazı maddeleri değişti.


29 Ekim 1923 Cumhuriyetin İlanı nasıl oldu? Cumhuriyetin ilanının sonuçları neler? 1921 Anayasası ne gibi değişikliklere uğradı?
Kabine sisteminde, hükumeti oluşturacak bakanlar, başbakan tarafından seçilirdi. Sonrasında cumhurbaşkanının onayına sunulurdu. Meclisten alınan güvenoyu ile birlikte hükumet, göreve başlardı.

Cumhuriyetin İlanı ile Birlikte 1921 Anayasası'nda Yapılan Değişiklikler


Cumhuriyetinilanı
Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte, 1921 Anayasası bazı değişikliklere uğramıştır. Bu değişiklikleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Birinci Madde: Türkiye Devleti'nin yönetim biçimi cumhuriyettir.

  • İkinci Madde: Türkiye Devleti'nin dini İslam'dır, resmi dil ise Türkçe'dir.

  • Dördüncü Madde: Türkiye Devleti, TBMM tarafından idare olunur. Meclis, bakanlar kurulu vasıtası ile hükumeti yönetir.

  • Onuncu Madde: Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından ve kendi üyelerinden tek dönem için seçilir. Tekrar seçilme hakkı bulunmaktadır.

  • On Birinci Madde: Cumhurbaşkanı, devletin de başıdır. Bu sıfat ile gerekli görüldükçe Meclis ve hükumete de başkanlık eder.

  • On İkinci Madde: Başbakanı, cumhurbaşkanı meclis üyeleri arasından seçer. Bakanları, başbakan meclis üyelerinden seçer. Bu seçim, toplu olarak cumhurbaşkanı onayına bırakılır.


Atatürk Dönemi Hükumet Başkanları


Cumhuriyetinilanı
Cumhuriyetin ilanı hakkında bilinmesi gerekenleri paylaştık. Bu dönem hakkında diğer önemli bilgilerden söz edelim. Atatürk döneminin son başbakanı Celal Bayar'dır. Mustafa Abdülhalik Renda, Atatürk'ün ölümünden sonra yeni cumhurbaşkanı seçilinceye kadar cumhurbaşkanlığına vekalet etmiştir.

Cumhuriyetinilanı
Atatürk Döneminin Hükumet Başkanları: 

  • Mustafa Kemal Atatürk

  • Fevzi Çakmak

  • Celal Bayar

  • Ali Fethi Okyar

  • Hüseyin Rauf Orbay

  • İsmet İnönü


Atatürk Dönemi Meclis Başkanları:

  • Mustafa Kemal Atatürk (1920/23)

  • Ali Fethi Okyar (1923/24)

  • Kazım Özalp (1924/35)

  • Mustafa Abdülhalik Renda (1935/46)


Sivas Kongresi Önemi, Kararları, Maddeleri ve Özelliği Nedir?